بدون واسطه واساتيد با واسطه أو ، وديگرى وجود شخصي كه خود را فرزند كاشاني خوانده است . پيش از اين گفتيم كه كاشاني معارف وظرائف علمي وذوقي تصوّف را بيشتر بر أساس تعاليم مكتوب نامورانى همچون شيخ أكبر وابن فارض وقونوى آموخته است وقواعد عملي زندگى خانقاهى وپاره‌اى از معارف صوفيانه را كه - در قياس تعليمات نحلهء پيشين بسيار اندك است - از طريق مشايخ سلسلهء سهرورديه وبعضي از مشايخ ديگر آموخته است . آنچه از اين معارف وقواعد مىتواند در مبحث حاضر دستگير ما باشد نظرگاهى است كه بر أساس همين علوم وقوانين دربارهء ازدواج حاصل مىشود . بجرأت مىتوانم گفت كه زندگى عملي اين استادان وقواعدى كه براي ارادتمندان خود تدوين نمودند ، آنان را در مسير ازدواج وپرهيز از تجرّد قرار مىداد . بنده در اينجا تنها از سيره عملي ونوشته‌هاى چند تن از اين مشايخ كه در پديد آمدن چهار چوب تفكر كاشاني نقش مستقيمى داشته‌اند ياد مىكند . از اين گروه است أبو النجيب سهروردى كه أو را اولين أستاذ طريقت سهرورديه خوانديم . أو در « آداب المريدين » فصلى را به « ذكر آدابهم في التزويج » « 1 » اختصاص داده است ودر همان صدر فصل به توصيف زنى كه براي ازدواج مناسب است پرداخته . هر چند أو در همان فصل چند سطرى را به نقل سخنان مخالفان با ازدواج اختصاص داده است امّا در مقابل آن چند سطر ، بحثي بلند را در شرائط همسر مناسب وآداب صوفيان در ازدواج پى نهاده وهمين فصل را به ذكر آيات وأحاديث مناسب وخطبهء حضرت أمير المؤمنين ( ع ) در مجلس ازدواج با حضرت زهرا ( سلام اللّه عليها ) زينت بخشيده است . أبو النجيب خود متأهّل بوده است واخبارى از يكى فرزندانش به نام عبد اللّه كه با پدر رفتارى ناسزاوار داشت باقي مانده است . « 2 » وارث معنوي أو شهاب الدّين نيز باب بيست ويكم از اثر گرانقدرش عوارف المعارف را به « شرح حال المتجرّد والمتأهّل من الصّوفيّة » اختصاص داده است « 3 » ودر آن بدرست نكاح را تابع حال صوفي دانسته وروايات نبوي ( ص ) كه به

--> ( 1 ) . بنگريد : آداب المريد بن ص 283 . ( 2 ) . بنگريد : همان ، مقدمه ص 20 . ( 3 ) . بنگريد : عوارف المعارف ، ص 163 .